ชุมชนท่องเที่ยวบ้านทะเลน้อย ตำบลทางเกวียน อำเภอแกลง จังหวัดระยอง

ติดต่อท่องเที่ยวชุมชนได้ทางคุณปรีชา สรรเสริญ เบอร์ติดต่อ 081-864-9086

ความเป็นมาของชุมชน

บ้านทะเลน้อย ตั้งอยู่ในตำบลทางเกวียน อำเภอแกลง จังหวัดระยอง เป็นชุมชนเก่าแก่ที่สันนิษฐานว่ามีผู้คนอยู่อาศัยมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา โดยมีหลักฐานสำคัญคือวัดราชบัลลังก์ หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า “วัดทะเลน้อย” ซึ่งมีพระอุโบสถเก่าแก่ที่มีรูปทรงคล้ายคลึงกับอุโบสถที่สร้างขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยา

ชาวบ้านมีความเชื่อว่า ในคราวเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ขณะที่ยังทรงดำรงพระยศเป็นพระยาวชิรปราการ ได้รวบรวมกำลังทหารกว่า 500 นาย ฝ่าวงล้อมกองทัพพม่าและมุ่งหน้าไปทางตะวันออก ผ่านนครนายก ปราจีนบุรี ฉะเชิงเทรา ชลบุรี ระยอง และจันทบุรี ก่อนจะมาหยุดพักที่บริเวณบ้านทะเลน้อย เนื่องจากพื้นที่ดังกล่าวมีลักษณะเหมาะสม เป็นแหล่งน้ำธรรมชาติขนาดใหญ่ เรือสามารถแล่นเข้าออกได้สะดวก และมีสระน้ำจืดสำหรับอุปโภคบริโภค

ต่อมาเมื่อพระเจ้าตากสินมหาราชทรงกอบกู้เอกราชได้สำเร็จแล้ว พระองค์ได้เสด็จกลับมาในพื้นที่แห่งนี้อีกครั้ง โดยทรงนำ “แท่นรองพระบาท” ปัจจุบันสามารถพบแท่นดังกล่าวจัดแสดงอยู่ที่พิพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร ปัจจุบันสามารถ

ในอดีตบริเวณบ้านทะเลน้อยเป็นพื้นที่ลุ่มต่ำ ช่วงฤดูฝนมักเกิดน้ำท่วมขังจนมีสภาพคล้ายทะเลสาบขนาดย่อม ชาวบ้านจึงเรียกพื้นที่แห่งนี้ว่า “บ้านทะเลน้อย” และใช้ชื่อนี้สืบต่อมาจนถึงปัจจุบัน

ชุมชนบ้านทะเลน้อยมีการจัดตั้งเป็นศูนย์การเรียนรู้บ้านทะเลน้อย โดยแบ่งกลุ่มการดำเนินงานตามภารกิจและความถนัดของคนในชุมชน แต่ละกลุ่มมีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชนร่วมกัน โดยมีผู้นำชุมชนและคณะกรรมการหมู่บ้านทำหน้าที่ประสานงานกับหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชนในการสนับสนุนกิจกรรมต่าง ๆ ทั้งด้านการพัฒนาอาชีพ การฝึกอบรม การให้ความรู้ และการสนับสนุนงบประมาณ คนในชุมชนสามารถมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ แก้ไขปัญหา และจัดการอุปสรรคต่าง ๆ ของชุมชน ตลอดจนมีส่วนร่วมในการแบ่งปันผลประโยชน์และประเมินผลการดำเนินงานร่วมกัน

ประชาชนในบ้านทะเลน้อยประกอบอาชีพหลัก ได้แก่ การทำสวน การทำนา การค้าขาย การรับจ้างในโรงงานอุตสาหกรรม การประมง และการเลี้ยงกุ้ง โดยผลิตภัณฑ์ที่เป็นเอกลักษณ์ของชุมชน คือ “ผักกระชับ” นอกจากนี้ยังมีผลิตภัณฑ์ชุมชนอื่น ๆ เช่น กล้วยฉาบ กะปิ และน้ำปลา อีกทั้งยังมีอาชีพเสริม ได้แก่ งานหัตถกรรมจักสาน และการทำโฮมสเตย์

กิจกรรมเส้นทางท่องเที่ยวชุมชนบ้านทะเลน้อย จำนวน 2 วัน
วันที่หนึ่ง
1.เริ่มต้นการเดินทางด้วยการเยี่ยมชมสวนดอกไม้เมืองหนาว ณ อาคารนิทรรศน์พรรณพฤกษา ตำบลมาบตาพุด อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง ซึ่งเป็นอาคารจัดแสดงพันธุ์พืชหลากหลายชนิด ออกแบบให้มีเอกลักษณ์สะท้อนถึงถังเก็บก๊าซ LNG ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของสถานีแอลเอ็นจีได้อย่างชัดเจน อาคารแห่งนี้ได้รับการออกแบบให้ทันสมัย ประหยัดพลังงาน และใช้ประโยชน์จากความเย็นที่เกิดขึ้นในกระบวนการผลิต LNG ได้อย่างมีประสิทธิภาพ สามารถรองรับกิจกรรมได้หลากหลายรูปแบบ ทั้งด้านการเรียนรู้ การจัดนิทรรศการ และการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ภายในอาคารมีการจัดแสดงพรรณไม้เมืองหนาวที่งดงาม และเปิดโอกาสให้ผู้เข้าชมได้เรียนรู้เกี่ยวกับกระบวนการผลิต LNG ตลอดจนแนวทางการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ซึ่งสามารถต่อยอดเป็นแหล่งท่องเที่ยวแห่งใหม่ของจังหวัดระยองได้ในอนาคต

2.ช่วงบ่ายเดินทางไปยัง วัดโขดทิมธาราม ตำบลท่าประดู่ อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง ซึ่งเป็นวัดเก่าแก่ที่มีอายุกว่า 500 ปี สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2007 ในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย ภายในพระอุโบสถประดิษฐาน “หลวงพ่อขาว” พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองระยอง อีกทั้งยังมีจิตรกรรมฝาผนังอันทรงคุณค่า

3.ร้านกาแฟกึ่งพิพิธภัณฑ์ “หลานเอก คอฟฟี่เฮ้าส์” ซึ่งถ่ายทอดเรื่องราววัฒนธรรมและวิถีชีวิตของชาวระยองในอดีต ก่อนร่วมกิจกรรมนมัสการพระเจดีย์กลางน้ำ และเดินชมป่าชายเลนตามเส้นทางศึกษาธรรมชาติ ซึ่งนับเป็นแหล่งเรียนรู้ที่สำคัญอีกแห่งหนึ่งของจังหวัดระยอง

วันที่สอง
4.เข้าชมสวนพฤกษศาสตร์ ซึ่งเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำขนาดใหญ่ระดับชาติและเป็นแหล่งเรียนรู้ทางธรรมชาติที่สำคัญ มีพื้นที่มากกว่า 3,800 ไร่ รวบรวมและอนุรักษ์พรรณไม้ท้องถิ่น รวมทั้งพรรณไม้หายากใกล้สูญพันธุ์มากกว่า 400 ชนิด ภายในสวนมีกิจกรรมศึกษาธรรมชาติหลากหลายรูปแบบ โดยกิจกรรมที่ได้รับความนิยมคือการพายเรือคายัคชมทัศนียภาพอันงดงามของทุ่งดอกบัว แพหญ้าขนาดใหญ่ที่ลอยตัวอยู่บนผิวน้ำ และป่าเสม็ดพันปี ซึ่งเป็นจุดท่องเที่ยวเชิงนิเวศที่มีเอกลักษณ์และมีความสวยงามเป็นอย่างยิ่ง
5.เยี่ยมชม วิสาหกิจชุมชนกลุ่มจักสานกระจูดมาบเหลาชะโอน ซึ่งเป็นแหล่งผลิตและจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์จักสานกระจูด อันเป็นภูมิปัญญาพื้นบ้านดั้งเดิมที่สืบทอดกันมายาวนานของชาวบ้านในพื้นที่ โดยมีการแปรรูปต้นกระจูดเป็นผลิตภัณฑ์หลากหลายรูปแบบ ทั้งกระเป๋า เครื่องใช้ในครัวเรือน และของที่ระลึก สร้างรายได้ให้กับคนในชุมชนและช่วยอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น

6.เที่ยวชุมชนบ้านทะเลน้อย เพื่อร่วมกิจกรรมการเรียนรู้วิถีชีวิตและวัฒนธรรมของชุมชน โดยมีการบรรยายและสาธิตกิจกรรมต่าง ๆ อาทิ วิธีการทำปลาเค็มแดดเดียว การคัดเลือกปลา การทำกล้วยหนึบ และการปลูกผักกระชับ ซึ่งเป็นพืชท้องถิ่นที่มีชื่อเสียงของชุมชน

7.สักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์วัดราชบัลลังก์ประดิษฐาราม หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า “วัดทะเลน้อย” ซึ่งเป็นโบราณสถานสำคัญของชุมชน ตามตำนานท้องถิ่นเล่าว่า บริเวณดังกล่าวในอดีตมีสภาพเป็นแผ่นน้ำกว้างคล้ายทะเล จึงเป็นที่มาของชื่อ “บ้านทะเลน้อย” นอกจากนี้ยังมีความเชื่อมโยงกับเหตุการณ์ในสมัยสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เมื่อครั้งยกทัพผ่านเมืองระยองไปยังเมืองจันทบุรีในช่วงประมาณ พ.ศ. 2310 โดยทรงใช้พื้นที่แห่งนี้เป็นสถานที่พักทัพก่อนเดินทางต่อไปยังจันทบุรีภายในวัดมีสิ่งที่น่าสนใจ ได้แก่ พระอุโบสถเก่าแก่ พระพุทธรูปสำคัญ แท่นบัลลังก์จำลอง และโบราณวัตถุต่าง ๆ ที่สะท้อนถึงประวัติศาสตร์และความเป็นมาของชุมชนบ้านทะเลน้อย

8.ช่วงเย็นคณะได้ล่องเรือชม แม่น้ำประแส เพื่อศึกษาระบบนิเวศป่าชายเลนและวิถีชีวิตของชุมชนสองฝั่งแม่น้ำประแส ชมฝูงเหยี่ยวแดงและทัศนียภาพพระอาทิตย์ยามเย็นที่สวยงาม

พิกัด

ชุมชนบ้านทะเลน้อย https://maps.app.goo.gl/mRAyu13LpxdcAwf59

อาคารนิทรรศน์พรรณพฤกษา https://maps.app.goo.gl/aWDsxmaVeq7h7Kvz5

วัดโขดทิมธาราม https://maps.app.goo.gl/5VHZdByqur8373gz6

หลานเอก คอฟฟี่เฮาส์ https://maps.app.goo.gl/bD3HXY49Haco9dZ59

วัดราชบัลลังก์ประดิษฐาราม https://maps.app.goo.gl/4LXHADLjYVkMmtsv9