ความเป็นมาของชุมชนบ้านนาต้นจั่น

       ชุมชนบ้านนาต้นจั่น มีประวัติความเป็นมายาวนานมากกว่า 200 ปี โดยเริ่มต้นจากคนที่อพยพมาจากเมืองโยนก เมืองเชียงแสน จังหวัดเชียงราย เดินทางมาถึงพื้นที่กลางภูเขาที่เต็มไปด้วยต้นจั่นมากมาย จึงได้ตั้งถิ่นฐานบ้านเรือนในบริเวณนี้ภายหลังจากนั้นก็เริ่มมีผู้อพยพมาสมทบเพิ่มเติมจากทางภาคเหนือของประเทศไทย ได้แก่ จังหวดลำปาง เมืองลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ ทำให้ภาษาที่ใช้จึงแตกต่างจากภาษาทั่วไปของคนสุโขทัย ชุมชนบ้านนาต้นจั่นเคยเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่ "เมืองด้ง" ซึ่งเป็นเมืองประวัติศาสตร์ในยุคสมัยการปกครองของล้านนา อยู่ภายใต้การปกครองของเจ้านครลำปาง (ก่อนปี พ.ศ.2007) ซึ่งภายหลังเมืองลำปางถูกผนวกรวมเป็นส่วนหนึ่งของสยาม

       ต่อมาในปี พ.ศ.2428 กลายเป็นส่วนหนึ่งของการปกครองของเมืองสวรรคโลก ภายหลังสวรรคโลกกลายมาเป็นส่วนหนึ่งของจังหวัดสุโขทัย ที่ตั้งของหมู่บ้านที่ติดกับชายป่าอุทยานแห่งชาติศรีสัชนาลัย เขตรอยต่อตำบลแม่พูล อำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ ทำให้ที่ทำกินอยู่ในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ ประชาชนเพียงร้อยละ 20 เท่านั้นที่มีโฉนดที่ดิน ส่วนที่เหลือล้วนเป็นเพียงเอกสารสิทธิในการทำมาหากินเท่านั้น ส่วนพื้นที่ที่เหลือถูกนำมาพัฒนาให้กลายมาเป็นพื้นที่ท่องเที่ยวเชิงวิถีชีวิต โดยเริ่มเปลี่ยนแปลงจากชุมชนทำการเกษตรและงานทอผ้า ต่อยอดให้ชุมชนที่มีบรรยากาศต่างๆเพื่อให้คนมาท่องเที่ยวภายในชุมชนของตนเอง ส่งผลให้ชุมชนบ้านนาต้นจั่นกลายเป็นชุมชนโฮมสเตย์ตัวอย่างที่ได้รับความนิยมในประเทศไทย

       นอกจากโฮมสเตย์แล้วชุมชนนี้ยังมีชื่อเสียงจากการทำผ้าหมักโคลนซึ่งเป็นสินค้า OTOP ระดับ 5 ดาวของชุมชนจากลวดลายสีสันที่สะดุดตาสวยงามโดยเฉพาะผ้าซิ่นตีนจกที่เป็นเอกลักษณ์ของชุมชนสุโขทัย ส่งผลให้ผ้าหมักโคลนของบ้านนาต้นจั่นเป็นที่ต้องการของตลาดอย่างมาก โดยสามารถขายได้ทั้งภายในชุมชนของตนเอง ในเมืองศรีสัชนาลัย ตลาดนัดจตุจักร และต่างประเทศ

กิจกรรมเส้นทางท่องเที่ยวเชิงเกษตรบ้านนาต้นจั่น
1.ชมอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย อดีตราชธานีของไทยในช่วงพุทธศตวรรษที่ 18-20 และได้รับการยกย่องจาก UNESCO ให้เป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรม ตั้งแต่ปี พ.ศ.2534

2.ใส่บาตรยามเช้าที่สะพานวัดตระพังทอง ถนนจรดวิถีถ่อง ตำบลเมืองเก่า อำเภอเมืองสุโขทัย เป็นวัดที่อยู่ในเขตกำแพงเมืองทิศตะวันออก มีสะพานไม้ทอดยาวไปยังเกาะกลางของวัด ล้อมรอบไปด้วยสระน้ำขนาดใหญ่ ทางวัดจะเตรียมพื้นที่และกระจาดไว้ให้กับผู้มาใส่บาตรได้วางของใส่บาตร โดยเวลาประมาณ 06.15 น. ทางพระสงฆ์จะเริ่มออกมารับบิณฑบาตร

3.เยี่ยมชมเรียนรู้ผลิตภัณฑ์ชุมชนเชิงสร้างสรรค์ ณ ห้องนิทรรศการเมืองสร้างสรรค์ องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน) (อพท.) สุโขทัย

4.เดินทางชมความงดงามของวัดศรีชุม วัดที่ใช้มณฑปที่มีพระพุทธรูปขนาดใหญ่ประดิษฐานเป็นประธานของวัด เปรียบเป็นอุเทสิกเจดีย์

5.รับประทานอาหารกลางวัน “ปิ่นโตปูเสื่อ” อาหารพื้นบ้านโบราณของสุโขทัย ในบรรยากาศลานสนามหญ้าหน้าเจดีย์ในวัดเก่า

6.ช่วงบ่าย เป็นกิจกรรมเข้าชมโรงนาบ้านไร่ ในโครงการตลาดประชารัฐ ธ.ก.ส. “ดนตรี เกษตร ศิลป์” เป็นสถานที่ให้ผู้คนมาทำกิจกรรมผ่อนคลาย ท่ามกลางทุ่งนาเขียวขจีแห่งหนึ่งในตำบลไม้ขอน อำเภอสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย ซึ่งเป็นอาร์ตฟาร์ม หรือแหล่งเรียนรู้ศิลปะกลางทุ่งนา ที่มากไปด้วยกิจกรรมสร้างสรรค์ศิลปะ และกิจกรรม DIY ที่หลากหลาย

7.เยี่ยมชมฟาร์มจิ้งหรีดส่งออก ณ ฟาร์มจิ้งหรีดชุติกาญจน์ อำเภอศรีสัชนาลัย มีการเลี้ยงจิ้งหรีดออร์แกนิคแบบครบวงจรมาตรฐาน GAP ส่งออกทั้งในและต่างประเทศ

8.ชมวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ หรือวัดพระบรมธาตุเมืองเชลียง และเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า วัดพระปรางค์ อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย มีโบราณสถานที่สำคัญภายในวัด ได้แก่ ปรางค์ประธาน กำแพงวัด พระธาตุมุเตา มณฑปพระอัฎฐารศ วิหารพระสองพี่น้อง และโบสถ์

9.เข้าพักที่โฮมสเตย์บ้านนาต้นจั่น เป็นชุมชนท่องเที่ยวที่ประกอบกิจการมาแล้วกว่า 20 ปี ซึ่งถือได้ว่าเป็นต้นแบบของโฮมเสตย์ระดับแนวหน้าของเมืองไทย มีกิจกรรมมากมายให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัสวิถีชีวิตชุมชน อาทิ นั่งรถอีแต๊กชมวิถีชีวิตชุมชน ชิมมะนาวหวาน (มะนาวน้ำผึ้ง) ตุ๊กตาบาโหน ภูมิปัญญาบ้านตาวงศ์ ยิงหนังสติ๊กไม้ ทอผ้าใต้ถุนบ้าน เดินเล่นชมทุ่งนาสวยงามกับ “สะพานใจเชื่อมทุ่ง” พร้อมดื่มด่ำกับบรรยากาศรอบๆ และรับประทานอาหารขันโตกสุดอลังการ รสชาติอร่อย โดยเชฟพื้นบ้าน

10.กิจกรรมเดินขึ้นจุดชมวิวห้วยต้นไฮ ระยะทางเดินขึ้นเขา 850 เมตร พอถึงข้างบนสามารถดื่มกาแฟจากกระบอกไม้ไผ่ พร้อมกับรับชมพระอาทิตย์ขึ้นและทะเลหมอกยามเช้า

11.เยี่ยมชมศูนย์แสดงสินค้าชุมชน ตลาดชุมชน ศูนย์ผลิตภัณฑ์ผ้าหมักโคลน ต่อด้วยศูนย์เรียนรู้เกษตรอินทรีย์วิถีพอเพียง 459 บ้านศรีนคร อำเภอศรีนคร เยี่ยมชมกระบวนการปลูกผักอินทรีย์อย่างครบวงจร ซึ่งเป็นศูนย์เรียนรู้ที่ให้ความรู้ และเป็นสถานที่รวบรวมผลผลิตของพี่น้องเกษตรกร สู่ตลาดโมเดิร์นเทรด และศูนย์เรียนรู้ชุมชนตำบลป่าแฝก อำเภอกงไกรลาศ เยี่ยมชมกระบวนการปลูกผักอินทรีย์ ปศุสัตว์อินทรีย์ แหล่งอนุรักษ์พันธุ์หญ้าแฝก ผลิตภัณฑ์จากไม้ไผ่ เช่น ชาไผ่ หน่อไม้ดอง

ติดต่อท่องเที่ยวชุมชน นางเสงี่ยม แสวงลาภ 098-2734164

พิกัด

ชุมชนบ้านนาต้นจั่น : https://maps.app.goo.gl/p9zRU5qm6V2eh2kt6
อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย : https://maps.app.goo.gl/Nzi48fFPoTUcTCmV6
วัดพระศรีรัตนมหาธาตุเมืองเชลียง : https://maps.app.goo.gl/jJTdE8i4hd5Qvc1V6
กลุ่มทอผ้าหมักโคลนบ้านนาต้นจั่น : https://maps.app.goo.gl/uf7EzwhtudjaxnCB8